■ 名义及译礼

༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སུ་ཧྲྀ་ད་ལེ་ཁ།
Sanskrit title: Suhrllekha
梵語云：「蘇希列喀」

བོད་སྐད་དུ། བཤེས་པའི་སྤྲིངས་ཡིག
Tibetan title: Letter to a Friend
藏語云：「親友書」

འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
I prostrate to the noble youthful Mañjushri.
頂禮文殊菩薩。

Bamboo：大宝课上说，“名义及译礼”二者是藏译师加上去的。（2026年11月08日）

■ 前行

༼ ༡ ༽ Stanza One 第1偈

ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་དགེ་འོས་བདག་གིས་ནི།། 　བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་བསྙད་ལས་བྱུང་བའི།།
བསོད་ནམས་འདུན་སླད་འཕགས་པའི་དབྱངས་འདི་དག། 　ཅུང་ཟད་ཅིག་བསྡེབས་ཁྱོད་ཀྱིས་གསན་པའི་རིགས།།
Listen now to these few lines of noble song
That I’ve composed for those with many virtues, fit for good,
To help them yearn for merit springing from
The sacred words of He Who’s Gone to Bliss.
為了您這位具有功德的真善之人，讓您能生起善功德，我造了這部論頌， 請您好好諦聽呀，這部論頌所說，都是佛陀的「聖人之言」。
具德我演如如教，為生福愛而興述，
真善宜應可審聽，此頌名為聖祇底。
具德演如教 　生福而興述
善宜應審聽 　名為聖祇言（Bamboo改的）

Bamboo评论：言下之意，他就是佛陀。(2022年10月05日)

༼ ༢ ༽ Stanza Two 第2偈

ཇི་ལྟར་བདེ་གཤེགས་སྐུ་གཟུགས་ཤིང་ལས་ཀྱང༌།། 　བགྱིས་པ་ཅི་འདྲའང་རུང་སྟེ་མཁས་པས་མཆོད།།
དེ་བཞིན་བདག་གི་སྙན་ངག་འདི་ངན་ཡང༌།། 　དམ་ཆོས་བརྗོད་ལ་བསྟེན་སླད་སྨད་མི་བགྱི།།
The wise will always honour and bow down
To Buddha statues, though they’re made of wood;
So too, although these lines of mine be poor,
Do not feel scorn, they teach the Holy Way.
不管用什麼木頭來雕刻佛像，一切有智慧的人都會供養（因為所雕的都是珍貴的佛像），縱使我寫的詩偈並不巧妙，但這是依正法所說，您千萬別輕忽呀。
隨何木等雕佛像，諸有智者咸供養，
縱使我詩非巧妙，依正法說勿當輕。
何木雕佛像 　智者咸供養
我詩非巧妙 　依法勿當輕（Bamboo改的）

༼ ༣ ༽ Stanza Three 第3偈

ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ནི་སྙན་དགུ་ཞིག། 　 ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ལྟ་ཡང་ཆུད་མོད་ཀྱི།།
རྡོ་ཐལ་ལས་བགྱིས་དགུང་ཟླའི་འོད་ཀྱིས་ནི།། 　ཆེས་དཀར་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་བགྱིད་ལགས།།
While you have surely learned and understood
The Mighty Buddha’s many lovely words,
Is it not that something made of chalk
By moonlight lit shines glowing whiter still.
善逝如來的教法，不管是否曾經聽聞過，再次聽聞都有助益。國王您之前雖已了解佛法， 再次聽聞，對您的修行更有幫助，這是非常殊勝美妙的； 就像月光照耀在白色的粉牆上，豈不是更鮮明美麗嗎？
王雖先解如如教，更聞佛語增勝解，
猶如粉壁月光輝，豈不鮮明益姝妙。
王先解如教 　更聞增勝解
粉壁月光輝 　鮮明益姝妙（Bamboo改的）

■ 正行

༼ ༤ ༽ Stanza Four 第4偈
六隨念

རྒྱལ་བས་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང༌།། 　གཏོང་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷ་རྗེས་དྲན་པ་དྲུག།
རབ་ཏུ་བཀའ་སྩལ་དེ་དག་སོ་སོ་ཡི།། 　ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བགྱི།།
Six things there are the Buddhas have explained,
And all their virtues you must keep in mind:
The Buddha, Dharma,Sangha, bounteous acts,
And moral laws and gods - each one recall.
隨時憶念佛法僧三寶，隨時憶念布施、戒律及天人， 每一種隨念都會聚集功德，所以佛說我們應常常作這六種憶念。
佛法并僧众 　施戒及与天
一一功德聚 　佛说应常念

隨時憶念「佛、法、僧、施、戒、天」（Bamboo：这也太累了，2026年11月07日）

༼ ༥ ༽ Stanza Five 第5偈
行持十善

དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་པོ་ལུས་དང་ནི།། 　ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྟེན་བགྱི་ཞིང༌།།
ཆང་རྣམས་ལས་ལྡོག་དེ་བཞིན་དགེ་བ་ཡི།། 　འཚོ་བ་ལ་ཡང་མངོན་པར་དགེས་པར་མཛོད།།
With body, speech, and mind always rely
On wholesome deeds, the tenfold virtuous path.
Avoiding liquor at all costs, thus find
True joy to lead a life of virtuous deeds.
我們的身語意，要常常親近「十善」業；相對地要遠離飲酒等「十惡」業， 也要從事清淨的行業，不可做殺生、販賣毒品、武器、生命等不淨行業。
十善諸業道 　身語意常親
遠離於諸酒 　亦行清淨命

༼ ༦ ༽ Stanza Six 第6偈
六隨念之「隨念施」

ལོངས་སྤྱོད་གཡོ་བ་སྙིང་པོ་མེད་མཁྱེན་ནས།། 　དགེ་སློང་བྲམ་ཟེ་བཀྲེན་དང་བཤེས་རྣམས་ལ།།
སྦྱིན་པ་ཚུལ་བཞིན་སྩལ་བགྱི་ཕ་རོལ་ཏུ།། 　སྦྱིན་ལས་གཞན་པའི་གཉེན་མཆོག་མ་མཆིས་སོ།།
Possessions are ephemeral and essence less—
Know this and give them generously to monks,
To Brahmins, to the poor, and to your friends:
Beyond there is no greater friend than gift.
須知世間錢財的本質不是永恆不變的，所以我們應該如法地拿來供養出家眾， 並布施給貧賤的人等，（藏文版布施對象有比丘、梵志、貧者與親友） 未來世，布施必定會得到富裕的善果，就會像個最好的親友一樣，讓我們受用不盡。
知财体非固 　如法施比丘
贫贱及再生 　来世为亲友

Bamboo：除了大宝，压根没有其他真的出家众。Bamboo也只受了半出家戒，因为做不到“不捉持金钱戒”，所以不敢受。（2026年11月07日 猪窝）

༼ ༧ ༽ Stanza Seven 第7偈
六隨念之「隨念戒」

ཁྱོད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་མོད་མི་དམའ།། 　མ་འདྲེས་མ་སྦགས་པ་དག་བསྟེན་པར་མཛོད།།
ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ།། 　ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་ལགས་པར་གསུངས།།
Keep your vows unbroken, undegraded,
Uncorrupted, and quite free of stain.
Just as the earth’s the base for all that’s still or moves,
On discipline, it’s said, is founded all that’s good.
所有的功德，都是依持戒律才產生；如同有了土地，才能長出一切萬物。 （持戒時，不要犯了如下四種毛病：）不要「冗」：不要犯根本戒； 不要「瘦」：不要減弱對治力；不要「雜」：不要雜染「世間八法」、 混雜對此生的貪著；不要「悕」：不要混雜對來生的希求。佛說，應該像這樣持戒。
众德依戒住 　如地长一切
勿冗瘦杂悕 　佛说应常习

༼ ༨ ༽ Stanza Eight 第8偈
廣說「六度」

སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་བསམ་གཏན་དང༌།། 　དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་གཞལ་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན།།
འདི་དག་རྒྱས་མཛོད་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། 　ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྒྱལ་བའི་དབང་པོར་མཛོད།།
Generosity and discipline, patience and diligence,
Concentration and the wisdom of thusness-
Those measureless perfections, make them grow,
And be a Mighty Conqueror, who’s crossed samsara’s sea.
布施、持戒、忍辱、精進、禪定、智慧，這六度波羅蜜多，功德不可思量， 為了度脫到彼岸，我們應修持這六度，以幫助自他度脫輪迴海，究竟成佛。
施戒忍勇定 　慧不可称量
此能到应修 　渡有海成佛

༼ ༩ ༽ Stanza Nine 第9偈
孝養父母

གང་ལ་ཕ་དང་མ་དག་མཆོད་བྱེད་པའི།། 　རིགས་དེ་ཚངས་བཅས་སློབ་དཔོན་བཅས་པའང་ལགས།།
དེ་དག་ལ་མཆོད་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།། 　སླད་མ་ལ་ཡང་མཐོ་རིས་འགྱུར་བ་ལགས།
Those who show their parents great respect
With Brahma or a Master will be linked;
By venerating them they’ll win repute,
In future they’ll attain the higher realms.
若是孝順奉養父母，未來世就可能以此善業生為梵王， 能這麼做，這一世能得到好名聲，來世還可生在天堂。
若孝养父母 　其家有梵王
现招善名称 　来世生天堂

法王讲解：受八关斋戒的教授 有两个偈文： 八关斋戒的所断四根本堕罪与四支分罪

༼ ༡༠ ༽ Stanza Ten 第10偈
八關齋戒

འཚེ་དང་ཆོམ་རྐུན་འཁྲིག་པ་རྫུན་དང་ནི།། 　ཆང་དང་དུས་མིན་ཟས་ལ་ཆགས་པ་དང་།།
མལ་སྟན་མཐོ་ལ་དགའ་དང་གླུ་དག་དང་།། 　གར་དང་ཕྲེང་བའི་ཁྱད་པར་རྣམ་སྤང་ཞིང་།
Eschew all harm, don’t steal, make love, or lie,
Abstain from drink, untimely greed for food,
Indulging in high beds, and singing too,
Refrain from dancing, all adornments shun.
（受持「八關齋戒」時，）殺生、偷盜、邪淫、妄語等不善行都應斷除， 不過度飲食（過午不食），不坐臥華麗高廣的大床，不飲酒，也不歌舞伎樂、不著香花鬘、不香油塗身。
杀盗淫妄说 　耽食爱高床
断诸酒歌舞 　华彩及涂香

༼ ༡༡ ༽ Stanzas Eleven 第11偈
八關齋戒

དགྲ་བཅོམ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡི།། 　ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན།།
གསོ་སྦྱོང་འདོད་སྤྱོད་ལྷ་ལུས་ཡིད་འོང་པ།། 　སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དག་ལ་སྩོལ་བར་བགྱིད།
For men and women who keep this eight-branched vow,
And emulate the vows the Arhats took,
Their wish to nurture and to cleanse will grant
Them handsome bodies as celestial gods.
倘若男女眾能持守這八支聖戒（即「八關齋戒」），因為行持清淨， 可以讓善男子、善女人，投生到欲界六天以上。
若女男能成 　此八支圣戒
欲界六天上 　长净善当生

法王讲解：每个月的8号，14、15是节日，趁此些日受八关斋戒 由此善根，来世可以得到人天之果位
持戒清净的行者，所发的愿都如意圆满。/p>

༼ ༡༢ ༽ Stanza Twelve 第12偈
斷除「顛倒」

སེར་སྣ་གཡོ་སྒྱུ་ཆགས་དང་སྙོམས་ལས་དང་།། 　མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དང་།།
རིགས་དང་གཟུགས་དང་ཐོས་པ་ལང་ཚོ་དང་།། 　དབང་ཐང་ཆེ་བས་རྒྱགས་པ་དགྲ་བཞིན་གཟིགས།
Stinginess and cunning, greed and sloth
And arrogance, attachment, hate, and pride
(“I’ve breeding, good looks, learning, youth, and power”)—
Such traits are seen as enemies of good.
吝嗇、隱藏己過、裝腔作勢、貪求、怠惰，貪欲、嗔恨， 以及對於美貌、年輕、身分、地位等各種的驕慢或吹噓，這些都是顛倒，是我們需要斷除的敵人。
悭谄诳贪怠 　慢淫瞋氏族
多闻年少娇 　并视如怨贼

本偈藏文中，有十三種應斷除之過患：慳、諂、誑、貪、怠、慢、婬、嗔，氏族之慢、色嬌之慢、多聞之慢、青春之慢、權勢之慢，是我們應斷除的顛倒。

༼ ༡༣ ༽ Stanza 13 第13偈
不放逸

བག་ཡོད་བདུད་རྩིའི་གནས་དེ་བག་མེད་པ།། 　འཆི་བའི་གནས་སུ་ཐུབ་པས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།
དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་ཆོས་སྤེལ་སླད་དུ།། 　གུས་པས་རྟག་ཏུ་བག་དང་བཅས་པར་མཛོད།
Carefulness is the way to deathlessness,
While carelessness is death, the Buddha taught.
And thus, so that your virtuous deeds may grow,
Be careful, constantly and with respect.
要證得無生的解脫，要隨時隨地對自己不放逸，對自己放逸，是招致毀戒之途， 精進不放逸，能增長善法，你可以修持謹慎之道。
说无生由勤 　有死因放逸
勤能长善法 　尔可修谨慎

༼ ༡༤ ༽ Stanza 14 第14偈
懺悔即「斬斷」，要真正和罪業一刀兩斷

གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བག་མེད་གྱུར་པ་ལ།། 　ཕྱི་ནས་བག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་ཡང་།།
ཟླ་བ་སྤྲིན་བྲལ་ལྟ་བུར་རྣམ་མཛེས་ཏེ།། 　དགའ་བོ་སོར་ཕྲེང་མཐོང་ལྡན་བདེ་བྱེད་བཞིན།།
Those who formerly were careless
But then took heed are beautiful and fair,
As is the moon emerging from the clouds,
Like Nanda, Angulimala, Darshaka, Udayana.
即使因放逸而造惡，只要能精勤修持，也能有所成就，就像雲開霧散，就能看到清明的月光。 有一些「翻惡成善」的例子，就像佛陀弟弟孫陀羅難陀，因為大貪心而造惡，央具理摩羅因為嗔心而殺1999人， 達舍曾殺父，綺莫迦曾弒母，他們後來都因改過向善，不放逸精勤修持而有所成就。
先時離放逸 　後若改勤修
猶如雲翳除 　良宵睹明月
孫陀羅難陀 　央具理摩羅
達舍綺莫迦 　翻惡皆成善

༼ ༡༥ ༽ Stanza 15 第15偈
忍辱

འདི་ལྟར་བཟོད་མཚུངས་དཀར་ཐུབ་མ་མཆིས་པས།། 　ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྲོ་བའི་གོ་སྐབས་དབྱེ་མི་བགྱི།།
ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད།། 　འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་སངས་རྒྱས་ཞལ་གྱིས་བཞེས།
Hard to practice, patience knows no peer,
So never allow yourself a moment’s rage.
Avoid all anger and you will become
A Non-Returner, so the Buddha said.
勇進是指苦行，沒有比安忍還要更殊勝的苦行， 不要給嗔恨機會，不要讓嗔恨有機可趁，如此精進不懈，終可得到不退果，這是佛陀親口所說。
勇进无同忍 　勿使忿势行
终得不还位 　佛证可除瞋

༼ ༡༦ ༽ Stanza 16 第16偈
忍辱

།བདག་ནི་འདིའི་སྤྱོས་འདིས་གཏག་ཕམ་པར་བྱས།། 　འདི་ཡིས་བདག་གི་ནོར་ཕྲོགས་གྱུར་ཏོ་ཞེས།།
ཁོན་དུ་འཛིན་པས་འཁྲུག་ལོངས་རྣམས་བསྐྱེད་དེ།། 　ཁོན་འཛིན་རྣམ་སྤངས་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག
“He’s abused me, struck, defeated me,
And all my money too he has purloined!”
To harbor such resentment leads to strife;
Give up your grudge and sleep will easily come.
如果有人罵我、打我、欺負我，甚至奪我錢財，我如果懷恨在心，只會惹來更多怨氣， 如果能放下怨恨，就可以在安樂中入眠。
他人打骂我 　欺凌夺我财
怀恨招怨诤 　舍恨眠安乐

༼ ༡༧ ༽ Stanza 17 第17偈
断除「身口意」三门下劣之行为

།སེམས་ནི་ཆུ་དང་ས་དང་རྡོ་བ་ལ།། 　རི་མོ་བྲིས་པ་དེ་འདྲ་རིག་པར་བགྱི།།
དེའི་ནང་ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་དང་པོ་ནི།། 　མཆོག་སྟེ་ཆོས་འདོད་རྣམས་ལ་ཐ་མ་ལགས།
Understand your thoughts to be like figures drawn
On water, sandy soil, or carved in stone.
Of these, for tainted thoughts the first’s the best,
While when you long for Dharma, it’s the last.
心，好比在水面、土面、石頭之上繪圖，水上繪圖，馬上便消失； 土上繪圖，可以稍微持久一些；在石頭上繪圖，可以保留百年、千年的時間。 我們的煩惱要像在水面上畫圖，至於修持慈悲，要像在石頭上繪圖，讓慈悲心穩固堅實。
如于水土石 人心尽彼同，
起烦恼前胜 爱法者如后

༼ ༡༨ ༽ Stanza 18 第18偈
断除「身口意」三门下劣之行为

།རྒྱལ་བས་སྙིང་ལ་འབབ་དང་བདེན་པ་དང་།། 　ལོག་པ་སྨྲ་ལྡན་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ནི།།
སྦྲང་རྩི་མེ་ཏོག་མི་གཙང་ལྟ་བུའི་ཚིག། 　 རྣམ་གསུམ་བཀའ་སྩལ་དེ་ལས་ཐ་མ་སྤང་།
Three kinds of speech are used by humankind,
And these the Victor variously described:
Like honey, sweet; like flowers, true; like filth,
Improper speech—the last of these eschew.
佛陀說我們的語言分為三種：一種是美麗的語言，像蜂蜜一樣，滋味甜美， 令人心生歡喜；一種是真實的語言，像花一樣，人見人愛；一種是虛妄的語言，像糞一樣，人人避之唯恐不及。我們應該捨棄後者，多說前兩者。
佛说三种语 　人美实虚言
犹如蜜花粪 　弃后可行前

༼ ༡༩ ༽ Stanza 19 第19偈
断除「身口意」三门下劣之行为

།སྣང་ནས་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་མུན་པ་ནས།། 　མུན་པའི་མཐར་ཐུག་སྣང་ནས་མུན་མཐའ་ཐུག།
མུན་ན་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་གང་ཟག་ནི།། 　བཞི་སྟེ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་དང་པོར་མཛོད།།
Some there are who go from light to light,
And some whose end from dark is darkness still,
While some from light to dark, or dark to light
End up, thus four, of these be as the first.
現在光明，以後也繼續朝向光明；現在黑暗，以後也繼續沈淪黑暗；現在光明，以後卻退墮到黑暗； 現在雖黑暗，以後卻能轉為光明──（讓自己的心依止善或惡、追尋光明或黑暗，） 有這樣四種人，樂行國王啊，您應當依止第一種。
今明后亦明 　今暗后还暗
或今明后暗 　或今暗后明
如是四种人 　王当依第一

༼ ༢༠ ༽ Stanza 20 第20偈
教授「伴侣」之体性

མི་ནི་ཨ་མྲའི་འབྲས་བཞིན་མ་སྨིན་ལ།། 　སྨིན་པ་དང་འདྲ་སྨིན་ལ་མ་སྨིན་འདྲ།།
མ་སྨིན་མ་སྨིན་པར་སྣང་སྨིན་ལ་ནི།། 　སྨིན་པ་སྣང་ཞེས་བགྱི་བ་འདྲར་རྟོགས་མཛོད།།
Men, like mangoes, can be sour and yet look ripe,
Some though ripe look green, and others green
Are sour indeed, while others still look ripe
And ripe they are: from this know how to act.
自有生如熟 　亦有熟如生
亦有熟如熟 　或复生如生
庵摩罗果中 　有如是差别
人亦同彼四 　难识王应知

༼ ༢༡ ༽ Stanza 21 第21偈

གཞན་གྱི་ཆུང་མ་མི་ལྟ་མཐོང་ན་ཡང་།། 　ན་ཚོད་མཐུན་པར་མ་དང་བུ་མོ་དང་།།
སྲིང་མོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་བགྱི་ཆགས་གྱུར་ན།། 　མི་གཙང་ཉིད་དུ་ཡང་དག་བསམ་པར་བགྱི།།
Do not gaze on others’ wives, but if you do,
Regard them as your mother, child, or sib,
Depending on their age. Should lust arise,
Think well: they are by nature unclean filth.
勿视他妻室 　设观如母女
姊妹想随年 　起贪思不净

༼ ༢༢ ༽ Stanza 22 第22偈

གཡོ་བའི་སེམས་ནི་ཐོས་མཚུངས་བུ་ལྟ་བུར།། 　གཏེར་བཞིན་སྲོག་དང་འདྲ་བར་བསྲུང་བགྱི་སྟེ།།
གདུག་པ་དུག་དང་མཚོན་དང་དགྲ་བོ་དང་།། 　མེ་བཞིན་འདོད་པའི་བདེ་ལ་ཡིད་འབྱུང་མཛོད།།
Guard this fickle mind as you would do
Your learning, children, treasure, or your life.
Renounce all sensual pleasure as if it were
A viper, poison, weapon, foe, or fire.
如闻子藏命 　防持躁动心
兽药刀怨火 　无令欲乐侵

༼ ༢༣ ༽ Stanza 23 第23偈

འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ།། 　རྒྱལ་བའི་དབང་པོས་ཀིམྤའི་འབྲས་འདྲར་གསུངས།།
དེ་དག་སྤང་བགྱི་དེ་ཡི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས།། 　འཁོར་བའི་བཙོན་རར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་བཅིངས།།
The pleasures we desire will bring us ruin,
They’re like the kimba fruit, the Buddha said.
Eschew them, it’s their chains that tightly bind
The worldly in samsara’s prison-house.
由欲作无利 　譬如兼博果
佛说彼应除 　生死牢枷锁

༼ ༢༤ ༽ Stanza 24 第24偈

གང་དག་དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི།། 　རྟག་ཏུ་མི་བརྟན་གཡོ་དང་གང་དག་ཅིག།
གཡུལ་ངོར་དགྲ་ཚོགས་ལས་རྒྱལ་དེ་དག་ལས།། 　མཁས་རྣམས་དང་པོ་རབ་ལགས་པར་འཚལ།།
Of he whose fickle senses are controlled—
These six that never cease to dart at things—
And he who’s fought and conquered many foes,
The first is truly brave, the wise have said.
橘诳常摇境 　能降斯六识
执仗扫众怨 　许初为勇极

༼ ༢༥ ༽ Stanza 25 第25偈

བུད་མེད་གཞོན་ནུའི་ལུས་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ།། 　དྲི་ང་བ་དང་སྒོ་དགུ་དོད་པ་དང་།།
མི་གཙང་ཀུན་སྣོད་འདྲ་བ་དགང་དཀའ་དང་།། 　པགས་པས་གཡོགས་དང་རྒྱན་ཡང་ལོགས་ཤིག་གཟིགས།།
Regard a young girl’s body on its own,
Its smell so foul, its openings nine—a pot
Of filth, insatiable, and clothed with skin.
Regard too her adornments on their own.
臭气九门众秽室 　行躯难满薄皮缠
请看少女除妆彩 　折别形骸恶厄言
臭气众秽室 　行躯薄皮缠
少女除妆彩 　折别形骸恶（Bamboo改的）

༼ ༢༦ ༽ Stanza 26 第26偈

ཇི་ལྟར་མཛེ་ཅན་སྲིན་བུས་ཉེན་པ་ནི།། 　བདེ་བའི་དོན་དུ་མེ་ལ་ཀུན་བསྟེན་ཀྱང་།།
ཞི་བར་མི་འགྱུར་དེ་དང་འདྲ་བ་ནི།། 　འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པའང་མཁྱེན་པར་མཛོད།།
A man with leprosy, consumed by germs,
Will stand before the fire for comfort’s sake
But still find no relief, so know the same is true
For those attached to the pleasures they desire.
癞虫穿己痛 　求安就火边
止息无由免 　耽欲亦同然

༼ ༢༧ ༽ Stanza 27 第27偈

དོན་དམ་གཟིགས་པར་བགྱི་སླད་དངོས་རྣམས་ལ།། 　ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་གོམས་མཛོད།།
དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡི།། 　ཆོས་གཞན་འགའ་ཡང་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ།།
In order that you see the absolute,
Get use to truly understanding things.
No other practice is there such as this
Possessed of special virtues such as there.
为知真胜理 　作意观众事
唯斯德应习 　无余法可亲

༼ ༢༨ ༽ Stanza 28 第28偈

སྐྱེས་བུ་རིགས་གཟུགས་ཐོས་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱང་།། 　ཤེས་རབ་ཚུལ་ཁྲིམས་བྲལ་བ་བཀུར་མ་ལགས།།
དེ་ལྟས་གང་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་ཉིད་ལྡན།། 　དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གཞན་དང་བྲལ་ཡང་མཆོད།།
To those possessed of breeding, learning, handsome looks,
Who have no wisdom, neither discipline, you need not bow.
But those who do have these two qualities,
Though lacking other virtues, you should revere.
若人具族望 　貌美复多闻
无智破尸罗 　是人何足责
若人无族望 　貌丑寡知闻
有智护尸罗 　人皆应供养

༼ ༢༩ ༽ Stanza 29 第29偈 (p64页)
離開「世間八法」（利衰毀譽稱譏苦樂）

འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པས་རྙིད་དང་མ་རྙེད་དང་།། 　བདེ་དང་མི་བདེ་སྙན་དང་མི་སྙན་དང་།།
བསྟོད་སྨད་ཅེས་བགྱི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་པོ།། 　བདག་གི་ཡིད་ཡུལ་མིན་པར་མགོ་སྙོམས་མཛོད།།
You who know the world, take gain and loss,
Or bliss and pain, or kind words and abuse,
Or praise and blame—these eight mundane concerns—
Make them the same, and don’t disturb your mind.
有利益，沒利益，痛苦，快樂，背後稱頌，背後批評，當面讚美，當面譏罵，要了知這八種，就是「世間八法」， 要讓你的心平穩，離開這「世間八法」。
利無利苦樂 　稱無稱毀譏
了俗世八法 　齊心離斯境

28:05 29以上的最后偈文是说明世间八法

༼ ༣༠ ༽ Stanza 30 第30偈

ཁྱོད་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་དགེ་སློང་ལྷ་དང་ནི།། 　མགྲོན་དང་ཡབ་ཡུམ་དག་དང་བཙུན་མོ་དང་།།
འཁོར་གྱི་སླད་དུའང་སྡིག་པ་མི་བགྱི་སྟེ།། 　དམྱལ་བའི་རྣམ་སྨིན་སྐལ་ནོད་འགའ་མ་མཆིས།
Perform no evil, even for the sake
Of brahmins, bhikshus, gods, or honored guests,
Your father, mother, queen, or for your court.
The ripened fruit in hell’s for you alone.
再生天乞士 　父母妻子人
勿由斯造罪 　狱果他不分

༼ ༣༡ ༽ Stanza 31 第31偈

སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་སྤྱད་པ་འགའ་ཡང་ནི།། 　དེ་ཡི་མོད་ལ་མཚོན་བཞིན་མི་གཅོད་ཀྱང་།།
འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་ན་སྡིག་པ་ཡི།། 　ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ལགས་མངོན་པར་གྱུར།།
Although performing wrong and evil deeds
Does not at once, like swords, create a gash,
When death arrives, those evil acts will show,
Their karmic fruit will clearly be revealed.
若行诸罪业 非如刀斩伤
待至临终际 恶业果全彰

༼ ༣༢ ༽ Stanza 32 第32偈

དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་དང་གཏོང་བ་དང་།། 　དྲི་མེད་ངོ་ཚ་ཤེས་དང་ཁྲེལ་ཡོད་དང་།།
ཤེས་རབ་ནོར་བདུན་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས།། 　ནོར་གཞན་ཕལ་བ་དོན་མ་མཆིས་རྟོགས་མཛོད།།
Faith and ethics, learning, bounteousness,
A flawless sense of shame and decency,
And wisdom are the seven riches
Buddha taught. Know, other common riches have no worth.
信戒施净闻 　惭愧及正慧
七财牟尼说 　共有物诚虚

༼ ༣༣ ༽ Stanza 33 第33偈

རྒྱན་པོ་འགྱེད་དང་འདུས་ལ་ལྟ་བ་དང་།། 　ལེ་ལོ་སྡིག་པའི་གྲོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་།།
ཆང་དང་མཚན་མོ་རྒྱུ་བ་ངན་སོང་བ།། 　གྲགས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དྲུག་སྤང་།།
Gambling, public spectacles and shows,
And indolence, bad company, strong drink,
And nightly prowls—these six will lead to lower realms
And damage your good name, so give them up.
博弈乐观宣杂境 　懒惰恶友敦亲志
饮酒非时行六过 　此劫芳名尔应弃
博弈宣杂境 　恶友敦亲志
非时行六过 　芳名尔应弃（Bamboo改的）

༼ ༣༤ ༽ Stanza 34 第34偈

ནོར་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་ཆོག་ཤེས་པ།། 　རབ་མཆོག་ལགས་པར་ལྷ་མའི་སྟོན་པས་གསུངས།།
ཀུན་ཏུ་ཆོག་ཤེས་མཛོད་ཅིག་ཆོག་མཁྱེན་ན།། 　ནོར་མི་བདོག་ཀྱང་ཡང་དག་འབྱོར་པ་ལགས།།
Of all great wealth, contentment is supreme,
Said he who taught and guided gods and men.
So always be content; if you know this
Yet have no wealth, true riches you’ll have found.
求財少欲最 　人天師盛陳
若能修少欲 　雖貧是富人

༼ ༣༥ ༽ Stanza 35 第35偈

དེས་པ་བདོག་མང་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ།། 　འདོད་པ་ཆུང་རྣམས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ།།
ཀླུ་མཆོག་རྣམས་ལ་མགོ་བོ་ཇི་སྙེད་པ་།། 　དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྙེད་དོ།།
Kind Sir, to own a lot brings so much misery,
There’s no such grief for those with few desires.
The more the naga lords possess of heads,
The more their headaches, the more they have of cares.
若人廣求諸事者 　還被爾許苦來加
智者若不修少欲 　受惱還如眾首蛇
廣求諸事者 　爾許苦來加
智者修少欲 　受惱如首蛇（Bamboo改的）

༼ ༣༦ ༽ Stanza 36 第36偈

རང་བཞིན་དགྲར་འབྲེལ་གཤེད་མ་ལྟ་བུ་དང་།། 　ཁྱིམ་ཐབ་བརྙས་བགྱིད་རྗེ་མོ་ལྟ་བུ་དང་།།
ཆུང་ངུའང་རྐུ་བ་ཆོམ་རྐུན་ལྟ་བུ་ཡི།། 　ཆུང་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་སྤང་།།
A murderess who sides with enemies,
A queen who holds her husband in contempt,
A thieving wife who steals the smallest thing—
It’s these three kinds of wife you must avoid.
稟性抱怨如殺者 　欺輕夫主如男偶
縱使片物必行偷 　宜可棄茲三賊婦
稟性怨如殺 　欺輕主如偶
片物必行偷 　棄茲三賊婦（Bamboo改的）

Bamboo：这个偈子好像在说朱永娟。2026年11月08日。

༼ ༣༧ ༽ Stanza 37 第37偈

སྲིང་མོ་ལྟ་བུར་རྗེས་མཐུན་གང་ཡིན་དང་།། 　མཛའ་མོ་བཞིན་དུ་སྙིང་ལ་འབབ་པ་དང་།།
མ་བཞིན་ཕན་པར་འདོད་དང་བྲན་མོ་བཞིན།། 　དབང་གྱུར་གང་ཡིན་རིགས་ཀྱི་ལྷ་བཞིན་བཀུར།།
A wife who like a sister follows you,
Affectionate like a true and loving friend,
Supportive like a mother, obedient like a maid—
She must be honored like a family god.
順若姊妹慈如母 　隨從若婢伴猶親
如茲四婦宜應供 　應知此室號天人
姊妹慈如母 　從婢伴猶親
茲婦宜應供 　此室號天人（Bamboo改的）

༼ ༣༨ ༽ Stanza 38 第38偈

ཁ་ཟས་སྨན་དང་འདྲ་བར་རིགས་པ་ཡིས།། 　འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མེད་པར་བསྟེན་བགྱི་སྟེ།།
རྒྱག་ཕྱིར་མ་ལགས་བསྙེམས་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས།། 　མཚག་ཕྱིར་མ་ལགས་ལུས་གནས་འབའ་ཞིག་ཕྱིར།།
Take food as medicine, in the right amount,
Without attachment, without hatefulness:
Don’t eat for vanity, for pride or ego’s sake,
Eat only for your body’s sustenance.
受飡如服藥 　知量去貪嗔
不為肥憍傲 　但欲住持身。

༼ ༣༩ ༽ Stanza 39 第39偈

རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཉིན་པར་མཐའ་དག་དང་།། 　མཚན་མོའི་ཐུན་གྱི་སྟད་སྨད་བཟླས་ནས་ནི།།
མནལ་ཚེའང་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བར།། 　དྲན་དང་ལྡན་པར་དེ་དག་བར་དུ་མནོལ།།
O Knowledgeable One, recite all day
And in the first and last watch of the night.
Then in between these two sleep mindfully
So that your slumbers are not spent in vain.
勤軀度永日 　於初後夜中
眠夢猶存念 　勿使命虛終

༼ ༤༠ ༽ Stanza 40 第40偈

བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དག་དང་དགའ་བ་དང་།། 　བཏང་སྙོམ་རྟག་ཏུ་ཡང་དག་བསྒོམ་མཛོད་ཅིག།
གོང་མ་བརྙེས་པར་མ་གྱུར་དེ་ལྟར་ནའང་།། 　ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ཐོབ་བར་འགྱུར།།
Constantly and perfectly reflect
On love, compassion, joy, impartiality.
And should you not attain the higher state,
At least you will find bliss in Brahma’s world.
慈悲喜正捨 　修習可常研
上流雖未入 　能生梵世天

༼ ༤༡ ༽ Stanza 41 第41偈

འདོད་སྤྱོད་དགའ་དང་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག། 　རྣམ་པར་སྤང་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ཡིས།།
ཚངས་དང་འོད་གསལ་དག་དང་དགེ་རྒྱས་དང་།། 　འབྲས་བུ་ཆེ་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་མཉམ་ཐོབ།།
The four samadhis, which in turn discard
Pursuit of pleasure, joy and bliss and pain,
Will lead to fortune equal to the gods’
In Brahma, Light, Great Virtue, or Great Fruit.
捨雜欲苦尋喜樂 　隨業當生四地中
大梵光音及遍淨 　廣果天生與彼同
捨欲尋喜樂 　隨業生四地
梵光及遍淨 　廣果與彼同（Bamboo改的）

༼ ༤༢ ༽ Stanza 42 第42偈

རྟག་དང་མངོན་པར་ཞེན་དང་གཉེན་པོ་མེད།། 　ཡོན་ཏན་གཙོ་ལྡན་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་ལས།།
དགེ་དང་མི་དགེ་རྣམ་ལྔ་ཆེན་པོ་སྟེ།། 　དེ་བས་དགེ་བ་སྤྱོད་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི།།
Great good and evil deeds are of five kinds,
Determined by their constancy, their zeal,
Their lack of counteragent, their perfect fields.
So strive in this respect to practice good.
若恒修對治 　德勝愍眾生
此五行為善 　不行為大惡

༼ ༤༣ ༽ Stanza 43 第43偈

ལན་ཚྭ་སྲང་འགས་ཆུ་ནི་ཉུང་ངུ་ཞིག། 　རོ་བསྒྱུར་བགྱིད་ཀྱི་གངྒྰའི་ཀླུང་མིན་ལྟར།།
དེ་བཞིན་སྡིག་པའི་ལས་ནི་ཆུང་ངུ་ཡང་།། 　དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡངས་ལ་མཁྱེན་པར་བགྱི།།
A pinch of salt can give its salty taste
To a little water, but not to the Ganges stream.
So know that, likewise, minor evil deeds
Can never change a mighty source of good.
雨鹽醎少水 　豈若瀉江池
縱令微罪業 　善大殄應知

༼ ༤༤ ༽ Stanza 44 第44偈

རྒོད་དང་འགྱོད་དང་གནོད་སེམས་རྨུགས་པ་དང་།། 　གཉིད་དང་འདོད་ལ་འདུན་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ།།
སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་དགེ་བའི་ནོར།། 　འཕྲོག་པའི་ཆོམ་རྐུན་ལགས་པར་མཁྱེན་པར་མཛོད།།
Wildness and remorse, and hateful thoughts,
And dullness-somnolence, and yearning lust,
And doubt are hindrances—please know these five
Are thieves that steal the gem of virtuous deeds.
嗔掉舉惡作 　惛睡欲貪疑
如斯五蓋賊 　常偷諸善利

༼ ༤༥ ༽ Stanza 45 第45偈

དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དག་དང་དྲན་པ་དང་།། 　ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་མོས་མཆོག་ལྔ་ཉིད་དེ།།
འདི་ལ་མངོན་བརྩོན་མཛོད་ཅིག་འདི་དག་ནི།། 　སྟོབས་དབང་ཞེས་བགྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པའང་ལགས།།
With faith and diligence and mindfulness,
And concentration, wisdom, five in all,
You must strive hard to reach the “highest state”:
As “powers” these “forces” take you to the “peak.”
有五最勝法 　信勇念定慧
於此應勤習 　能招根力頂

༼ ༤༦ ༽ Stanza 46 第46偈

ན་རྒ་འཆི་སྡུག་བྲལ་དང་དེ་བཞིན་དུ།། 　ལས་ནི་བདག་གིར་བྱས་ལས་མ་འདས་ཞེས།།
དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་ནི།། 　དེ་ཡི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱགས་མི་འགྱུར།།
“I’m not beyond my karma, the deeds I’ve done;
I’ll still fall ill, age, die, and leave my friends.”
Think like this again and yet again
And with this remedy avoid all arrogance.
病苦死愛別 　斯皆自業為
未度可勤修 　對品亡嬌恣

༼ ༤༧ ༽ Stanza 47 第47偈

གལ་ཏེ་མཐོ་རིས་ཐར་བ་མངོན་བཞེད་ན།། 　ཡང་དག་ལྟ་ལ་གོམས་པ་ཉིད་དུ་མཛོད།། 　
གང་ཟག་ལོག་པར་ལྟ་བས་ལེགས་སྤྱད་ཀྱང་།། 　ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་བཟད་ལྡན།།
If higher birth and freedom is your quest,
You must become accustomed to right views.
Those who practice good with inverse views
Will yet experience terrible results.
若悕天解脫 　爾當修正見
設使人行善 　邪見招惡果

༼ ༤༨ ༽ Stanza 48 第48偈

མི་ནི་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མི་བདེ་ཞིང་།། 　མི་རྟག་བདག་མེད་མི་གཙང་རིག་པར་བགྱི།།
དྲན་པ་ཉེ་བར་མ་བཞག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་།། 　ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིར་ལྟ་བུ་ཕུང་ཁྲོལ་བ།།
Know this truth: that men are ever sad,
Impermanent, devoid of self, impure.
Those who do not have close mindfulness,
Their view four times inverted, head for ruin.
无乐常无我 　不净審知人
妄念四倒见 　难苦在兹身

༼ ༤༩ ༽ Stanza 49 第49偈

གཟུགས་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ་བདག། 　གཟུགས་དང་མི་ལྡན་གཟུགས་ལ་བདག་གནས་མིན།།
བདག་ལ་གཟུགས་མི་གནས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ།། 　ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་ཡང་སྟོང་རྟོགས་བགྱི།།
Form is not the self, the Buddha taught,
And self does not have form, nor dwell in form,
While form dwells not in self. Thus you must see
The four remaining aggregates are empty too.
说色不是我 　我非有于色
色我非更在 　知余四蕴空

༼ ༥༠ ༽ Stanza 50 第50偈

ཕུང་པོ་འདོད་རྒྱལ་ལས་མིན་དུས་ལས་མིན།། 　རང་བཞིན་ལས་མིན་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མིན།།
དབང་ཕྱུག་ལས་མིན་རྒྱུ་མེད་ཅན་མིན་ཏེ།། 　མི་ཤེས་ལས་དང་སྲེད་ལས་བྱུང་རིག་མཛོད།།
The aggregates are not a simple whim,
From neither time nor nature do they come,
Nor by themselves, from God, or without cause;
Their source, you ought to know, is ignorance,
From karmic deeds and craving have they come.
不从时节生 　非自然本性
非无因自在 　从愚业爱生

༼ ༥༡ ༽ Stanza 51 第51偈

ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་རང་ལུས་ལ།། 　ཕྱི་ཅི་ལོག་བར་ལྟ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ།།
ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་འདི་གསུམ་ཐར་བ་ཡི།། 　གྲོང་ཁྱེར་སྒོ་འགེགས་ལགས་པར་མཁྱེན་པར་གྱིས།།
To feel that one is ethically superior,
To view one’s body wrongly, and to doubt—
With these three fetters, you should understand,
The way through freedom’s city gates is blocked.
戒禁见身见 　及毗织吉蹉
应知三种结 　能缚木叉门

༼ ༥༢ ༽ Stanza 52 第52偈

ཐར་པ་བདག་ལ་རག་ལས་འདི་ལ་ནི།། 　གཞན་གྱིས་གྲོགས་བགྱིར་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་པས།།
ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསམ་གཏན་ལྡན་པ་ཡིས།། 　བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འབད་པར་མཛོད།།
Freedom will depend on you alone
And there is no one else, no friend can help.
So bring endeavor to the Four Noble Truths
With study, discipline, and concentration.
解脱终依己 　不由他伴成
勤修闻戒定 　四真谛便生

༼ ༥༣ ༽ Stanza 53 第53偈

ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་།། 　ལྷག་པའི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་བསླབ་པར་བགྱི།།
བསླབ་པ་བརྒྱ་རྩ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཅིག་ནི།། 　གསུམ་པོ་འདི་ན་ཡང་དག་འདུ་བར་འགྱུར།།
Train always in superior discipline,
Superior wisdom, and superior mind.
Monks’ vows exceed a hundred and five tens,
Yet they are all included in these three.
增上戒心慧 　兹学可常修
百五十余戒 　咸归此三摄

༼ ༥༤ ༽ Stanza 54 第54偈

དབང་ཕྱུག་ལུས་རྟོག་དྲན་པ་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས།། 　བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་བལྟན།།
དེ་ནི་བསྒྲིམས་ནས་མངོན་པར་བསྲུང་བགྱི་སྟེ།། 　དྲན་པ་ཉམས་པས་ཆོས་ཀུན་འཇིག་པར་འགྱུར།།
My lord, the Buddha taught close mindfulness
Of body as the single path to tread.
Hold fast and guard it well, for all the Dharma
Is destroyed by loss of mindfulness.
于身住身念 　兹路善修常
如其亏正念 　诸法尽沦亡

༼ ༥༥ ༽ Stanza 55 第55偈

ཚེ་ནི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི།། 　ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་ན།
།དབུགས་རྔུབ་དབུགས་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས།། 　སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ།།
With all its many risks, this life endures
No more than windblown bubbles in a stream.
How marvelous to breathe in and out again,
To fall asleep and then awake refreshed.
我們的壽命，受到災厄無常的影響，好像風吹拂過水上的泡沫，瞬間就可能破滅， 人命在呼吸間，一旦一口氣停了，晚上躺上床睡覺，早上想再起床都難了。
寿命多灾厄 　如风吹水泡
若得瞬息停 　卧起成稀有

༼ ༥༦ ༽ Stanza 56 第56偈

ལུས་མཐའ་ཐལ་བ་མཐའ་སྐམ་མཐར་འདྲུལ་ཞིང་།། 　ཐ་མར་མི་གཙང་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་པ།།
རྣམ་བར་འཇིག་དེངས་མྱགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།། 　སོ་སོར་དགྱེས་ཆོས་ཅན་དུ་མཁྱེན་པར་མཛོད།། 　
This body ends as ash, dry dust, or slime,
And ultimately shit, no essence left.
Consumed, evaporated, rotted down—
Thus know its nature: to disintegrate.
卒歸灰燥爛 　糞穢難久持
觀身非實法 　滅壞墮分離

༼ ༥༧ ༽ Stanza 57 第57偈

ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་བདུན།། 　འབར་བས་བསྲེགས་བར་ལུས་ཅན་འདི་མི་ལྟ་སྨོས་ཅི་འཚལ།།
ཐལ་བ་ཡང་ནི་ལུས་པར་མི་འགྱུར་ན།། 　ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་མི་ལྟ་སྨོས་ཅི་འཚལ།།
The ground, Mount Meru, and the oceans too
Will be consumed by seven blazing suns;
Of things with form no ashes will be left,
No need to speak of puny, frail man.
大地迷盧海 　七日出燒燃
況此極微軀 　那不成煨燼

༼ ༥༨ ༽ Stanza 58 第58偈
死无常

དེ་ལྟར་འདི་ཀུན་མི་རྟག་བདག་མེད་དེ།། 　སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་གནས་མེད་དེ་སླད་དུ།།
འཁོར་བ་ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལས།། 　མི་མཆོག་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་དབྱུང་བར་མཛོད།།
It’s all impermanent, devoid of self,
So if you’re not to stay there refugeless
And helpless, drag your mind away, O King,
From plantain-like samsara, which has no core.
像這樣的「無常」，也並非恆常，所以不需要太恐懼。（不過要了解這就是生命真相，一旦無常來臨，） 一切有情都是無依無靠、沒有救護、沒有家室的，也沒有人能讓我們長生不死（這就是無常的本質）， 身為人上人的國王您，也要厭離這樣的無常法，要了悟世間一切都像芭蕉一樣沒有實質。
如是无常亦非久 　无归无救无家室
生死胜人须厌背 　倂若芭蕉体无实
无常亦非久 　无救无家室
生死须厌背 　芭蕉体无实（Bamboo改的）

༼ ༥༩ ༽ Stanza 59 第59偈

རྒྱ་མཚོ་གཅིག་གནས་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་དང་།། 　རུས་སྦལ་ཕྲད་པ་བས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས།།
མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མི་དབང་གིས།། 　དམ་ཆོས་སྤྱོད་པས་དེ་འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད།།
Harder, harder still than that a turtle chance upon
The opening in a yoke upon a great and single sea
Is rebirth as a human after rebirth as a beast;
So heed the sacred Dharma, King, and make your life bear fruit.
海龟投木孔 　一会甚难遭
弃畜成人体 　恶行果还招

༼ ༦༠ ༽ Stanza 60 第60偈

གང་ཞིག་གསེར་སྣོད་རིན་ཆེན་སྤྲས་པ་ཡིས།། 　ངན་སྐྱུགས་འཕྱགས་པར་བགྱིད་པ་དེ་བས་ནི།།
གང་ཞིག་མི་རུ་སྐྱེས་ནས་སྡིག་པ་དག། 　བགྱིད་པ་དེ་ནི་ཆེས་རབ་བླུན་པ་ལགས།།
More stupid yet than one who throws some slops
Into a golden vessel all bejeweled
Is he who’s gained a precious human birth
And wastes it in an evil, sinful life.
金宝盘除粪 　斯为是大痴
若生人作罪 　全成极惷儿

༼ ༦༡ ༽ Stanza 61 第61偈

མཐུན་པར་འགྱུར་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ་དང་།། 　སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་དང་།། 　
བདག་ཉིད་ལེགས་སྨོན་སྔོན་ཡང་བསོད་ནམས་བགྱིས།། 　འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་ཁྱོད་ལ་མངའ།།
To dwell in places that befit the task,
To follow and rely on holy beings,
Aspiring high, with merit from the past—
These four great wheels are yours for you to use.
生中依善友 　及发于正愿
先身为福业 　四大轮全获

༼ ༦༢ ༽ Stanza 62 第62偈

དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཚངས་པ་སྤྱོད།། 　ཡོངས་སུ་སུ་རྫོགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་དེའི་ཕྱིར།།
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་བགྱི་རྒྱལ་བ་ལ།། 　བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་མང་པོས་ཞི་བ་ཐོབ།།
The virtuous friend in whom to place your trust
Has brought pure conduct to perfection, said the Lord.
So follow holy beings, many are they
Who relied upon the Buddhas and found peace.
佛言近善友 　全梵行是亲
善士依佛故 　众多证圆寂

༼ ༦༣ ༽ Stanza 63 第63偈

ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་དང་དུད་འགྲོ་དང་།། 　ཡི་དྭགས་ཉིད་དང་དམྱལ་བ་སྐྱེ་བ་དང་།།
རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པ་དང་མཐའ་འཁོབ་ཏུ།། 　ཀླ་ཀློར་སྐྱེ་དང་གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ་ཉིད།།
To be reborn with false beliefs, or yet
As animals, or pretas, or in hell,
Deprived of Buddha’s words, barbarians
In border lands, or reborn dull and dumb,
邪见生鬼畜 　泥黎法不闻
边地蔑戾车 　生便痴痖性

༼ ༦༤ ༽ Stanza 64 第64偈

ཚེ་རིང་ལྷ་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བ་ནི།། 　སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་མི་ཁོམ་སྐྱོན་བརྒྱད་པོ།།
དེ་དག་དང་བྲལ་ཁོམ་པ་རྙེད་ནས་ནི།། 　སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་འབད་པར་མཛོད།།
Or born among the long-lived gods—
Of these eight defective states that give no opportunity
You must be free, and, finding opportunity,
Be diligent, to put a stop to birth.
或生长寿天 　除八无暇过
闲暇既已得 　尔可务当生

༼ ༦༥ ༽ Stanza 65 第65偈

དེས་པ་འདོད་པས་ཕོངས་དང་འཆི་བ་དང་།། 　ན་དང་རྒ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ཡིས།།
འབྱུང་གནས་འཁོར་བ་ལ་ནི་སྐྱོ་མཛད་ཅིང་།། 　འདི་ཡི་ཉེས་པའི་ཤེས་ཀྱང་གསན་པར་མཛོད།།
O Gentle Sir, to make your disenchantment grow
With this samsara, source of many pains—
Desires frustrated, death, ill health, old age—
Please heed its defects, even just a few.
爱别老病死 　斯等众苦处
智者应生厌 　说少过应听

༼ ༦༦ ༽ Stanza 66 第66偈

ཕ་ནི་བུ་ཉིད་མ་ནི་ཆུང་མ་ཉིད།། 　སྐྱེ་བོ་དགྲ་གྱུར་པ་དག་བཤེས་ཉིད་དང་།།
བཟློག་པ་ཉིད་དུ་མཆི་བས་དེ་སླད་དུ།། 　འཁོར་བ་དག་ན་ངེས་པ་འགའ་མ་མཆིས།།
Men who’ve fathered sons in turn are sons,
And mothers likewise daughters. Bitter foes
Turn into friends, the converse too is true.
Because of this samsara’s never sure.
母或改为妇 　父乃转成儿
怨家翻作友 　迁流无定规

༼ ༦༧ ༽ Stanza 67 第67偈

རེ་རེས་རྒྱ་མཚོ་བཞི་བས་ལྷག་པ་ཡི།། 　འོ་མ་འཐུངས་ཏེ་ད་དུང་སོ་སོ་ཡི།།
སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་འབྲངས་བའི་འཁོར་བ་པས།། 　དེ་བས་ཆོས་མང་ཉིད་ཅིག་བཏུང་འཚལ་ལོ།།
Know that every being has drunk more milk
Than all the four great oceans could contain,
And still, by emulating common folk,
hey’ll circle, drinking ever more and more.
一一饮母乳 　过于四海水
转受异生身 　更饮多于彼

༼ ༦༨ ༽ Stanza 68 第68偈

རེ་རེའི་བདག་ཉིད་རུས་པའི་ཕུང་པོ་ནི།། 　ལྷུན་པོ་མཉམ་པ་སྙེད་ཅིག་འདས་གྱུར་ཏེ།།
མ་ཡི་ཐུག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་ཙམ།། 　རི་ལུ་བགྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལངས་མི་འགྱུར།།
A heap of all the bones each being has left
Would reach to Meru’s top or even higher.
To count one’s mother’s lineage with pills
The size of berries, the earth would not suffice.
过去一一生身骨 　辗转积若妙高山
地上丸为酸枣核 　数己形躯岂尽边
一一生身骨 　积若妙高山
丸为酸枣核 　数己岂尽边

༼ ༦༩ ༽ Stanza 69 第69偈

བརྒྱ་བྱིན་འཇིག་རྟེན་མཆོད་འོས་གྱུར་ནས་ནི།། 　ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱིར་ཡང་ས་སྟེང་ལྷུང་།།
འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་།། 　འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཡང་བྲན་ཉིད་དུ་གྱུར།།
Indra, universally revered,
Will fall again to earth through action’s force.
And he who ruled the universe as king
Will be a slave within samsara’s wheel.
梵王世皆供 　业力终沦地
纵绍转轮王 　回身化奴使

༼ ༧༠ ༽ Stanza70 第70偈

མཐོ་རིས་བུ་མོའི་ནུ་མ་རྐེད་པ་ལ།། 　རེག་པའི་བདེ་བ་ཡུན་རིང་མྱོང་ནས་སླར།།
དམྱལ་བར་འཐག་གཅོད་དབང་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས།། 　རེག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བསྟེན་འཚལ་ལོ།།
For ages it was rapture to caress
The lovely breasts and waists of heaven’s maids*,
Now one will bear the terrible caress—
The crush, the slash, and tear—of hell’s machine.
三十三天妓女乐 　多时受已堕泥黎
速疾碜毒经诸苦 　磨身碎体镇号啼
三十三天乐 　受已堕泥黎
碜毒经诸苦 　磨身镇号啼

༼ ༧༡ ༽ Stanza71 第71偈

རྐང་པའི་རེག་པས་ནེམ་པར་བདེ་བཟོད་པ།། 　ལྷན་པོའི་སྤོ་ལ་ཡུན་རིང་གནས་ནས་ནི།།
སླར་ཡང་མེ་མུར་རོ་མྱག་རྒྱུ་བ་ཡི།། 　སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་ཕོག་སྙམ་བགྱིད་འཚལ་ལོ།།
For years you might have stayed on Meru’s crest
Delighting as it yielded underfoot,
But think now of the torment that will strike:
To wade through glowing coals and rotten flesh.
妙高矜受乐 　地软随其足
转受煻煨苦 　行经粪屎狱

༼ ༧༢ ༽ Stanza72 第72偈

མཐོ་རིས་བུ་མོས་འབྲོངས་ཤིང་དགའ་བ་དང་།། 　རྣམ་པར་མཛེས་འཚལ་སོན་པར་རྩེན་ནས་སླར།།
འདབ་མ་རལ་གྲི་འདྲ་ཚལ་ནགས་རྣམས་ཀྱིས།། 　རྐང་ལག་རྣ་བ་སྣ་གཅོད་ཐོབ་པར་འགྱུར།།
Those who in the Joyous Garden played,
And in Beauty’s Grove were served by heaven’s maids,
Will come to woods of trees with swordlike leaves
And cut their hands and feet, their ears and nose.
欢喜芳园里 　天女随游戏
堕落剑林中 　截手足耳鼻

༼ ༧༣ ༽ Stanza 73 第73偈

དལ་གྱིས་འབབ་པ་ལྷ་ཡི་བུ་མོ་ནི།། 　གདོང་མཛེས་གསེར་གྱི་པད་མ་ལྡན་ཞུགས་ནས།།
སླར་ཡང་དམྱལ་བའི་ཆུ་བོ་རབ་མེད་པར།། 　ཚ་སྒོ་བཟོད་བརླག་ཆུ་ཚན་འཇུག་འཚལ་ལོ།།
Among the golden lotuses and lovely maids
They bathed in heaven’s Gently Flowing Pool,
But into hell’s own waters will they plunge,
The scalding, caustic River None Can Ford.
或入曼陀妙池浴 　天女金花艳彩容
舍身更受泥黎苦 　热焰难当灰涧中
曼陀妙池浴 　天女艳彩容
舍身泥黎苦 　热焰灰涧中

༼ ༧༤ ༽ Stanza 74 第74偈

ལྷ་ཡུལ་འདོད་བདེ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དང་།། 　ཚངས་ཉིད་ཆགས་བྲལ་བདེ་བ་ཐོབ་ནས་སླར།།
མནར་མེད་མེ་ཡི་བུད་ཤིང་གྱུར་པ་ཡི།། 　སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བསྟེན་འཚལ་ལོ།།
A Kamaloka god, one gains such bliss,
As Brahma, bliss that’s free from all desire;
But know that after that comes constant pain:
As firewood one feeds Avici’s flames.
欲天受法乐 　处贪大梵天
更堕阿毗止 　薪焰苦恒连

༼ ༧༥ ༽ Stanza 75 第75偈

ཉི་མ་ཟླ་བ་ཉིད་ཐོབ་རང་ལུས་ཀྱི།། 　འོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་སྣང་བྱས་ཏེ།།
སླར་ཡང་མུན་ནག་སྨུག་ཏུ་ཕྱིན་གྱུར་ནས།། 　རང་གི་ལག་པ་བརྐྱང་བའང་མི་མཐོང་འགྱུར།།
One who was reborn as sun or moon,
Whose body’s light lit whole worlds far below,
Will then arrive in states of darkest gloom,
His outstretched hands will be invisible.
或生居日月 　身光遍四洲
一朝归黑暗 　展手见无由

༼ ༧༦ ༽ Stanza 76 第76偈

དེ་ལྟར་ནོངས་པར་འགྱུར་འཚལ་བསོད་ནམས་ནི།། 　རྣམ་གསུམ་མར་མེའི་སྣང་བ་རབ་བཞེས་ཤིག།
གཅིག་པུ་ཉི་མ་ཟླ་བས་མི་བརྫི་བའི།། 　མུན་ནག་མཐའ་ཡས་ནང་དུ་འཇུག་འཚལ་ལོ།།
So thus it is you’ll ail, and knowing this
Please seize the lamp of merit’s triple form,
For otherwise you’ll plunge and go alone
In deepest dark unlit by sun or moon.
三种灯明福 　死后可持将
独入无边闇 　日月不流光

༼ ༧༧ ༽ Stanza 77 第77偈

སེམས་ཅན་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་རྣམས་ལ།། 　ཡང་སོས་ཐིག་ནག་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་།། 　
བསྡུས་འཇོམས་ངུ་འབོད་མནར་མེད་ལ་སོགས་པའི།། 　དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར།།
For beings who indulge in evil deeds
There’s constant pain in these and other hells:
Reviving Hell, Black Line, and Intense Heat,
And Crushing, Screaming, Torment Unsurpassed.
有命黑绳热 　合叫无间下
斯等恒缠苦 　烧诸行恶者

༼ ༧༨ ༽ Stanza 78 第78偈

ཁ་ཅིག་ཏིལ་བཞིན་འཚིར་ཏེ་དེ་བཞིན་གཞན།། 　ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོ་བཞིན་དུ་ཕྱེད་མར་རློག།
ཁ་ཅིག་སོག་ལེས་འདྲ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཞན།། 　སྟ་རེ་མི་བཟད་སོ་རྣོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤགས།།
Some are squeezed and pressed like sesame,
Others likewise ground like finest flour,
Some are cut and carved as if with saws,
Others hacked with axes, razor-honed.
或若麻床批 　或粉如细末
如利斧斫木 　犹如锯解割

༼ ༧༩ ༽ Stanza 79 第79偈

དེ་བཞིན་གཞན་དག་ཁྲོ་ཆུ་བཞུ་བ་ཡི།། 　ཁུ་བ་འབར་བ་འཁྲིགས་པ་ལྡུད་པར་བགྱིད།།
ཁ་ཅིག་ལྕགས་ཀྱི་གསལ་ཤིང་རབ་འབར་བ།། 　ཚེར་མ་ཅན་ལ་ཀུན་དུ་རྒྱུད་པར་བགྱིད།།
Others still are forced to swallow draughts
Of burning molten bronze that flares and sparks,
Some impaled and threaded onto skewers—
Barbed and fiercely blazing stakes of steel.
猛火恒煎煮 　令饮热铜浆
驱令上剑刺 　叉身热铁床

༼ ༨༠ ༽ Stanza 80 第80偈

ཁ་ཅིག་ལྕགས་ཀྱི་མཆེ་བ་ལྡན་པའི་ཁྱི།། 　གཏུམ་པོས་དབང་ཅིང་ལག་པ་གནམ་དུ་བསྒྲེང་།།
དབང་མེད་གཞན་དག་ལྕགས་ཆུ་རྣོན་པོ་དང་།། 　སེན་མོ་མི་བཟད་ལྡན་པའི་ཁྭ་རྣམས་འཐོག།
Some, whom savage dogs with iron fangs
Will rip to shreds, in dread throw up their hands,
And others, powerless, are pecked by crows
With sharpened beaks of steel and razor claws.
或时高举手 　铁牙猛狗食
鹰鸟嘴爪利 　任彼啄心肝

༼ ༨༡ ༽ Stanza 81 第81偈

ཁ་ཅིག་སྲིན་བུ་སྦུར་བ་སྣ་ཚོགས་དང་།། 　ཤ་སྦྲང་སྦྲང་མ་ནག་པོ་ཁྲི་ཕྲག་དག།
རེག་ན་མི་བཟད་རྨ་སྲོལ་ཆེར་འབྱིན་པས།། 　ཟ་བ་བགྱིད་ཅིང་འགྲེ་ལྡོག་སྨྲེ་སྔགས་འདོན།། （སྨྲེ་སྔགས་ 悲号）
Some there are who roll about and wail,
Devoured by worms and multicolored grubs,
Ten thousand buzzing flies and bees that leave
Great stings and bites unbearable to touch.
蝄蝇及诸虫 　其数过千亿
利嘴唼身躯 　急堕皆飡食

༼ ༨༢ ༽ Stanza 82 第82偈

ཁ་ཅིག་མདག་མེ་འབར་བའི་ཚོགས་སུ་ནི།། 　རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་བསྲེག་ཁ་ཡང་བགྲད།།
ཁ་ཅིག་ལྕགས་ལས་བྱས་པའི་ཟངས་ཆེན་དུ།། 　སྤྱིའུ་ཚུགས་འབྲས་ཀྱི་ཅུང་འཕེད་བཞིན་དུ་འཚེད།།
Some, in heaps of blazing red hot coals,
Are burned without a break, their mouths agape.
And some are boiled in cauldrons made of iron,
Cooked like dumplings, heads turned upside down.
有者置于火烬堆 　不断被焚口亦张
有于铁制巨锅中 　身成小团被烹调
有置火烬堆 　被焚口亦张
铁制巨锅中 　身团被烹调（Bamboo改的）

Bamboo注：cbeta版无此偈。

༼ ༨༣ ༽ Stanza 83 第83偈

སྡིག་ཅན་དབུགས་འབྱུང་འགགས་པ་ཙམ་ཞིག་གི། 　དུས་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་རྣམས་དམྱལ་བ་ཡི།།
སྡུག་བསྔལ་གཞལ་ཡས་ཐོས་ནས་རྣམ་སྟོང་དུ།། 　མི་འཇིགས་གང་ལགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ནོ།།
The very instant that they cease to breathe
The wicked taste the boundless pains of hell.
And he who hearing this is not afraid
A thousandfold is truly diamond hard.
若人具造众罪业 　闻苦身自不干堕
如此顽騃金刚性 　气尽泥梨遭猛火
具造众罪业 　泥梨果全彰
闻苦不干堕 　顽騃金刚性（Bamboo改的）

༼ ༨༤ ༽ Stanza 84 第84偈

དམྱལ་བ་བྲིས་པ་མཐོང་དང་ཐོས་པ་དང་།། 　དྲན་དང་བཀླགས་དང་གཟུགས་སུ་བགྱིད་རྣམས་ཀྱང་།།
འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་མི་བཟད་པའི།། 　རྣམ་སྨིན་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་སྨོས་ཅི་འཚལ།།
If simply seeing pictures of the hells
And hearing, thinking, reading of them scares,
Or making sculpted figures, need we say
How hard to bear the ripened fruit will be?
时观尽变闻应念 　读诵经论常寻鞠
泥犁听响已惊惶 　如何遣当斯异熟
时尽闻应念 　经论常寻鞠
听响已惊惶 　遣当斯异熟（Bamboo改的）

༼ ༨༥ ༽ Stanza 85 第85偈

བདེ་བ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་སྲེད་ཟད་པ།། 　བདེ་བའི་བདག་པོར་བགྱིད་པ་ཇི་ལྟ་བར།།
དེ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་ནི།། 　མནར་མེད་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་ཟད།། 　
Of all the forms of happiness there are,
The lord is bliss where craving’s fully spent.
So too, of all the misery there is,
The pain in Torment Unsurpassed is worst.
于诸乐中谁是最 　爱尽无生乐最精
于众苦内谁为极 　无间泥梨苦极成
诸乐中谁最 　无生乐最精
众苦谁为极 　无间苦极成（Bamboo改的）

༼ ༨༦ ༽ Stanza 86 第86偈

འདི་ནི་ཉིན་གཅིག་མདུང་ཐུང་སུམ་བརྒྱ་ཡིས།། 　རབ་ཏུ་དྲག་བཏབ་སྡུག་བསྔལ་གང་ལགས་པ།། 　
དེས་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལའང་།། 　འོལ་ཡང་མི་བགྱིད་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ།།
For one whole day on earth three hundred darts
Might strike you hard and cause you grievous pain,
But that could never illustrate or match
A fraction of the smallest pain in hell.
人间一日中 　屡刺三百槊
比地狱轻苦 　毫分宁相捅

༼ ༨༧ ༽ Stanza 87 第87偈

དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ལོ།། 　བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་ནི།།
ཇི་སྲིད་མི་དགེ་དེ་ཟད་མ་གྱུར་པ།། 　དེ་སྲིད་སྲོག་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།
The frightful pains and torments just described
Are lived and felt throughout a billion years.
Until those evil deeds are fully spent
One will not die and shed this life in hell.
此处受极苦 　经百俱胝秋
如其恶未尽 　命舍定无由

༼ ༨༨ ༽ Stanza 88 第88偈

མི་དགེའི་འབྲས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ནི།། 　ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱད་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི།།
ཅི་ནས་དེ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས་པ།། 　དེ་ལྟར་ཉིད་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་འབད་པར་མཛོད།།
The seeds of these the fruits of evil deeds
Are sinful acts of body, speech, and mind.
Work hard therefore and muster all your skill
To never stray a hair’s breadth into sin.
如是诸恶果 　种由身语心
尔勤随力护 　轻尘恶勿侵

༼ ༨༩ ༽ Stanza 89 第89偈

དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ན་ཡང་གསོད་པ་དང་།། 　བཅིངས་དང་བརྡེག་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ།། 　
ཞི་འགྱུར་དགེ་བ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ནི།། 　གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་ཤིན་ཏུ་མི་ཟད་པ།།
For animals there’s multifold distress—
They’re slaughtered, tied up, beaten, and the rest.
For those denied the virtue that brings peace
There’s agony as one devours another. (Verse Ninety)
或入傍生趣 　杀缚苦恒亲
远离于寂善 　更互被艰辛

༼ ༩༠ ༽ Stanza 90 第90偈

ཁ་ཅིག་མུ་ཏིག་བལ་དང་རུས་པ་ཁྲག། 　ཤ་དང་པགས་པའི་ཆེད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར།།
དབང་མེད་གཞན་དག་རྡོག་པ་ལག་པ་དང་།། 　ལྕགས་དང་ལྕགས་ཀྱུ་གདབ་པས་བཏབ་སྟེ་བཀོལ།།
Some of them are killed just for their pearls,
Their wool, or bones, their meat or skins and fur,
And other helpless beasts are forced to work,
They’re kicked or struck with hands, with whips and goads.
或被杀缚苦 　求珠尾角皮
锥鞭钩斩顶 　踏拍任他骑

༼ ༩༡ ༽ Stanza 91 第91偈

ཡི་དྭགས་ན་ཡང་འདོད་པས་ཕོངས་པ་ཡིས།། 　བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆགས་མི་འཆོས་པ།།
བཀྲེས་སྐོམ་གྲང་དྲོ་ངལ་དང་འཇིགས་པ་ཡིས།། 　བསྐྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་ཟད་བསྟེན་འཚལ་ལོ།།
For pretas too there’s not the slightest break
In suffering from their unfulfilled desires.
What dire misery they must endure
From hunger, thirst, cold, heat, fatigue, and fear.
受鬼望不遂 　无敌苦常临
饥渴及冷热 　困怖苦恒侵

༼ ༩༢ ༽ Stanza 92 第92偈

ཁ་ཅིག་ཁ་ནི་ཁབ་ཀྱི་མིག་ཙམ་ལ།། 　ལྟོ་བ་རི་ཡི་གཏོས་ཙམ་བཀྲེས་པས་ཉེན།། 　
མི་གཙང་གྱི་ནར་བོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་།། 　འཚལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་སོ།། 　
Some, their mouths like needles’ eyes, their bellies
Huge as mountains, ache from want of food.
They do not even have the strength to eat
Discarded scraps, the smallest bits of filth.
口小如针孔 　腹大等山丘
饥缠纵已粪 　得少定无由

༼ ༩༣ ༽ Stanza 93 第93偈

ཁ་ཅིག་པགས་རུས་ལུས་ཤིང་གཅེར་བུ་སྟེ།། 　ཏ་ལའི་ཡང་ཏོག་བསྐམས་པ་ལྟ་བུ་ལགས།།
ཁ་ཅིག་མཚན་ཞིང་ཁ་ནས་འབར་བ་སྟེ།། 　ཟས་སུ་འབར་བའི་ཁར་བབས་བྱེད་མ་འཚལ།།
Some, their naked bodies skin and bone,
Are like the dried-out tops of tala trees.
And some have mouths that belch forth fire by night:
Into their burning mouths sand falls as food.
形如枯杌树 　皮方作衣服
炬口夜夜燃 　飞蛾堕充食

༼ ༩༤ ༽ Stanza 94 第94偈

སྨད་རིགས་འགའ་ནི་རྣག་དང་ཕྱི་ས་དང་།། 　ཁྲག་སོགས་མི་གཙང་བ་ཡང་མི་རྙེད་དེ།།
ཕན་ཚུན་གདོང་དུ་འཚོག་ཅིང་མགྲིན་པ་ནས།། 　ལྦ་བ་བྱུང་བ་སྨིན་པའི་རྣག་འཚལ་ལོ།།
A few unlucky ones don’t even find
Some dirt to eat—pus, excrement, or blood.
They hit each other in the face and eat
The pus that festers from their swollen necks.
血脓诸不净 　福少获无从
更相口排逼 　还飡瘿熟瘫

༼ ༩༥ ༽ Stanza 95 第95偈

ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་སོས་ཀའི་དུས་སུ་ནི།། 　ཟླ་བའང་ཚ་ལ་དགུན་ནི་ཉི་མའང་གྲང་།།
ལྗོན་ཤིང་འབྲས་བུ་མེད་གྱུར་འདི་དག་གིས།། 　བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀླུང་ཡང་བསྐམ་པར་འགྱུར།།
For hungry ghosts the summer moon’s too hot,
In wintertime the sun is far too cold,
Fine trees in orchards wilt and lose their fruit,
And simply from their gaze great streams run dry.
月下便招热 　日中身遂寒
望果唯空树 　瞻江水剩干

Bamboo：这句翻得太美了，藏文里可没写“江河”。但大宝就是意译。（2026年11月07日）

༼ ༩༦ ༽ Stanza 96 第96偈

བར་ཆད་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་རྟེན་གྱུར་པ།། 　ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་ཀྱི་ཞགས་པ་ནི་།།
སྲ་བས་བཅིངས་པའི་ལུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལོ།། 　ལྔ་སྟོང་དག་དང་ཁྲིར་ཡང་འཆི་མི་འགྱུར།།
And some have bodies bound by that tight noose,
Their karmic store of previous evil deeds,
Now borne as constant misery and pain;
For five, ten thousand years they will not die.
如是受众苦 　经万五千年
长时击身命 　良由苦器坚

༼ ༩༧ ༽ Stanza 97 第97偈

དེ་ལྟར་ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི།། 　སྡུག་བསྔལ་རོ་གཅིག་ཐོབ་པ་གང་ལགས་བ།།
དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་སྐྱེ་བོ་འཇུངས་དགའ་བ།། 　སེར་སྣ་འཕགས་མིན་ལགས་པར་སངས་རྒྱས་གསུངས།།
The cause of these the pretas’ varied woes
And all such kindred torments one might get
Is being greedy, this the Buddha said:
Stinginess is not for the sublime.
若生饥鬼中 　遭斯一味苦
非贤涉者爱 　佛说由悭垢

༼ ༩༨ ༽ Stanza 98 第98偈

མཐོ་རིས་ན་ཡང་བདེ་ཆེད་དེ་དག་གི།། 　འཆི་འཕོའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིན་ནི་དེ་བས་ཆེ།།
དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་ནི།། 　ཟད་འགྱུར་མཐོ་རིས་སླད་དུ་སྲེད་མི་བགྱི།།
Even in the higher realms the pains of death
Are more intense than is their greatest bliss.
And so good people who reflect on this
Don’t crave the higher realms, which soon must end.
生天虽受乐 　福尽苦难思
终归会坠堕 　勿乐可应知

༼ ༩༩ ༽ Stanza 99 第99偈

ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་མི་སྡུག་འགྱུར་བ་དང་།། 　སྟན་ལ་མི་དགའ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྙིང་དང་།། 　
གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་དང་ལུས་ལས་ནི།། 　　སྔོན་ཆད་མེད་པའི་རྡུལ་འབྱུང་ཞེས་བགྱི་བ།།
Their bodies’ colors cease to charm and please,
Their seats grow hard, their flowered wreaths do wilt,
Their clothes are stained, and on their bodies now appear
Rank drops of sweat they never had before.
厌坐衣沾垢 　身光有变衰
腋下新流汗 　头上故花萎
厌坐衣沾垢 　头上故花萎
腋下新流汗 　身光有变衰（Bamboo改的）

Bamboo：千年前，诗圣——李白 能写出的最好的诗是：
黄河之水天上来 　奔流到海不复回
高堂明镜悲白发 　朝如青丝暮成雪
他尚且都写不出任何一首能和此文并提的五字绝句来。和李白同一时代的义净，大凡能写出此文中一偈，当世还是后世，就都没李白什么事了。（2026年11月07日 猪窝）

༼ ༡༠༠ ༽ Stanza 100 第100偈

མཐོ་རིས་འཆི་འཕོ་སྦྲོན་བགྱིད་འཆི་ལྟས་ལྔ།། 　ལྷ་ཡུལ་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་འབྱུང་སྟེ།།
ས་སྟེང་མི་རྣམས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དག། 　སྦྲོན་པར་བྱེད་པའི་འཆི་ལྟས་རྣམས་དང་འདྲ།།
These five are signs that herald death in heaven,
Appearing to the gods in their abodes.
They’re not unlike the signs of death that warn
Of coming death in humans on the earth.
如斯五相现 　天众死无疑
地居人若卒 　闷乱改常仪

༼ ༡༠༡ ༽ Stanza 101 第101偈

ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་དག་ལས་འཕོས་པ་ལ།། 　གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ལྷག་མ་འགལ་མེད་ན།།
དེ་ནས་དབང་མེད་དུད་འགྲོ་ཡི་དྭགས་དང་།། 　དམྱལ་བར་གནས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་འགྱུར།།
Those gods who transmigrate from heavenly worlds
And do not have some little virtue left
Will tumble, helpless, to their just abodes
As beasts or hungry spirits or in hell.
若从天处堕 　众善尽无余
任落傍生鬼 　泥梨随一居

༼ ༡༠༢ ༽ Stanza 102 第102偈

ལྷ་མིན་དག་ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷ་ཡི།། 　དཔལ་ལ་སྡང་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ།། 　
དེ་དག་བློ་དང་ལྡན་ཡང་འགྲོ་བ་ཡི།། 　སྒྲིབ་པས་བདེན་པ་མཐོང་བ་མ་མཆིས་སོ།།
The asuras begrudge the gods their splendor,
Their inbred loathing thus torments their minds.
Though clever, they’re obscured as all their kind,
And so it is they cannot see the truth.
阿苏罗本性 　纵令全觉慧
忿天生苦心 　趣遮于见谛

༼ ༡༠༣ ༽ Stanza 103 第103偈

འཁོར་བ་དེ་འདྲ་ལགས་པས་ལྷ་མིན་དང་།། 　དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་རྣམས་དག་ཏུ།།
སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་མ་ལགས་སྐྱེ་བ་ནི།། 　གནོད་པ་དུ་མའི་སྣོད་གྱུར་ལགས་མཁྱེན་མཛོད།།
Samsara is like this, and thus we are reborn
As gods, as humans, denizens in hell,
As ghosts or animals; but you should know
That birth’s not good, a pot of many ills.
如是漂流生死处 　天人畜及阿苏罗
下贱业生众苦器 　鬼趣兼投捺落迦
漂流生死处 　天人阿苏罗
业生众苦器 　兼投捺落迦（Bamboo改的）

༼ ༡༠༤ ༽ Stanza 104 第104偈

མགོའམ་གོས་ལ་གློ་བུར་མེ་ཤོར་ན།། 　དེ་དག་བཟློག་ཕྱིར་བགྱི་བ་བཏང་ནས་ཀྱང་།།
ཡང་སྲིད་མེད་པར་བགྱི་སླད་འབད་འཚལ་ཏེ།། 　དེ་བས་ཆེས་མཆོགས་དགོས་པ་གཞན་མ་མཆིས།།
Give up your efforts trying to stop all this
As if your hair or clothes had just caught fire;
Just do your best to not be born again:
No greater goal or need is there than this.
纵使烈火燃头上 　遍身衣服焰皆通
此苦无暇能除拂 　无生住想涅槃中
烈火燃头上 　遍身焰皆通
无暇能除拂 　无生住涅槃（Bamboo改的）

༼ ༡༠༥ ༽ Stanza 105 第105偈

ཚུལ་ཁྲིམས་དག་དང་བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཀྱིས།། 　མྱ་ངན་འདས་ཞི་དུལ་བ་དྲི་མེད་པའི།།
གོ་འཕང་མི་རྒ་མི་འཆི་ཟད་མི་འཚལ།། 　སུ་ཆུ་མེ་རླུང་ཉི་ཟླ་བྲལ་ཐོབ་མཛོད།།
With discipline and concentration, wisdom too,
Attain nirvana, peaceful, disciplined, immaculate,
Unageing, deathless, inexhaustible, and quite distinct
From earth and water, fire, wind, sun, and moon.
尔求尸罗及定慧 　寂静调柔离垢殃
涅槃无尽无老死 　四大日月悉皆亡
尸罗及定慧 　调柔离垢殃
无尽无老死 　四大悉皆亡（Bamboo改的）

༼ ༡༠༦ ༽ Stanza 106 第106偈

དྲན་དང་ཆོས་རབ་འབྱེད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་།། 　དགའ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་དང་ཏིང་འཛིན་དང་།།
བཏང་སྙོམས་འདི་བདུན་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་སྟེ།། 　མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་བགྱིད་པའི་དགེ་ཚོགས་ལགས།།
Mindfulness, discernment, diligence, a joyful mind,
And flexibility, concentration, evenness—
These seven limbs are elements that lead to Buddhahood,
They gather virtue and attain the state beyond all pain.
念择法勇进 　定慧喜轻安
此七菩提分 　能招妙涅槃

༼ ༡༠༧ ༽ Stanza 107 第107偈

ཤེས་རབ་མེད་པར་བསམ་གཏན་ཡོད་མིན་ཏེ།། 　བསམ་གཏན་མེད་པར་ཡང་ནི་ཤེས་རབ་མེད།།
གང་ལ་དེ་ཉིད་ཡོད་པས་སྲིད་པ་ཡི།། 　རྒྱ་མཚོ་གནག་རྗེས་ལྟ་བུར་འཚལ་བ་བགྱི།།
Lacking wisdom, concentration fails,
And without concentration, wisdom too.
For someone who has both, samsara’s sea
Fills no more than the print left by a hoof.
无慧定非有 　缺定慧便溺
若其双运者 　有海如牛迹

༼ ༡༠༨ ༽ Stanza 108 第108偈

ལུང་མ་བསྟན་པ་བཅུ་བཞི་འཇིག་རྟེན་ན།། 　ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་རབ་གསུངས་གང་དག་ལགས།།
དེ་དག་རྣམས་ལ་བསམ་པར་མི་བགྱི་སྟེ།། 　དེ་ཡིས་བློ་ནི་ཞི་བར་བགྱིད་མ་ལགས།།
The Kinsman of the Sun did well pronounce
With silence on the fourteen worldly points.
On these you must not ponder or reflect,
With them your mind will never be at peace.
十四不记法 　日亲之所说
于此勿应思 　不能令觉灭

༼ ༡༠༩ ༽ Stanza 109 第109偈

མ་རིག་པ་ལས་ལས་ཏེ་དེ་ལས་ནི།། 　རྣམ་ཤེས་དེ་ལས་མིང་དང་གཟུགས་རབ་འབྱུང་།།
དེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ་དེ་ལས་ནི།། 　རེག་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་ཐུབ་པས་གསུངས།།
From ignorance comes action, and from that
Comes consciousness, thence name-and-form appears.
From that arise the six sense faculties,
Whence contact comes, thus did the Buddha teach.
从无知起业 　由业复生识
识缘于名色 　名色生六处

༼ ༡༡༠ ༽ Stanza 110 第110偈

རེག་པ་ལས་ནི་ཚོར་བ་ཀུན་འབྱུང་སྟེ།། 　ཚོར་བའི་གཞི་ལས་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར།།
སྲེད་ལས་ལེན་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།། 　དེ་ལས་སྲིད་པ་སྲིད་ལས་སྐྱེ་བ་ལགས།།
And then from contact feeling comes to be,
And based on feeling, craving will appear.
Again from craving grasping will be born,
And then becoming, and from this there’s birth.
六处缘于触 　触生缘于受
受既缘于爱 　由爱招于取
取复缘于有 　有复缘于生

༼ ༡༡༡ ༽ Stanza 111 第111偈

སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་མྱ་ངན་ན་རྒ་དང་།། 　འདོད་པས་ཕོངས་དང་འཆི་དང་འཇིགས་སོགས་ཀྱི།།
སྡུག་བསྔལ་ཕུང་བོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་འབྱུང་སྟེ།། 　སྐྱེ་བ་འགགས་པས་འདི་ཀུན་འགགས་པར་འགྱུར།།
Then once there’s birth, comes misery untold,
And sickness and aging, wants frustrated, death and
Decay, in short the whole great mass of pain.
If birth is stopped, all this will be no more.
生缘于老死 　憂病求不得
轮回大苦蕴 　斯应速断除
如其生若灭 　众苦珍无余

༼ ༡༡༢ ༽ Stanza 112 第112偈

རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་འདི་རྒྱལ་བ་ཡི།། 　གསུང་གི་མཛོད་ཀྱི་གཅེས་པ་ཟབ་མོ་སྟེ།།
གང་གིས་འདི་ནི་ཡང་དག་མཐོང་བ་དེས།། 　སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་རིག་པ་རྣམ་མཆོག་མཐོང་།།
Within the treasury of Buddha’s words
There’s none so precious, so profound as this.
And those who see that things dependently arise
Do see the Buddha, perfect knower of the truth.
最胜言教藏 　深妙缘起门
如能正见此 　便观无上尊

༼ ༡༡༣ ༽ Stanza 113 第113偈

ཡང་དག་ལྟ་དང་འཚོ་དང་རྩོལ་བ་དང་།། 　དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་དག་དང་ལས་མཐའ་དང་།།
ཡང་དག་རྟོག་ཉིད་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད།། 　འདི་ནི་ཞི་བར་བགྱི་སླད་བསྒོམ་པར་བགྱི།།
Perfect view and livelihood, with effort,
Mindfulness and concentration, perfect speech,
And conduct, perfect thought—the path’s eight limbs—
To find true peace, please meditate on these.
正见命正念 　正定语业思
此谓八圣道 　为寂可修治

༼ ༡༡༤ ༽ Stanza 114 第114偈

སྐྱེ་འདི་སྡུག་བསྔལ་སྲེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ།། 　དེ་ནི་དེ་ཡི་ཀུན་འབྱུང་རྒྱ་ཆེན་ཏེ།།
འདི་འགོག་པ་ནི་ཐར་པ་ལགས་ཏེ་དེ།། 　འཐོབ་བགྱིད་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་དེ་བརྒྱད་ལགས།།
To take birth is to suffer, and to crave
Is its immense and universal source.
Make craving cease and freedom will be yours,
To achieve that take the Eightfold Noble Path.
无由集爱起 　托身众苦生
除斯证解脱 　八圣道宜行

༼ ༡༡༥ ༽ Stanza 115 第115偈

དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག། 　མཐོང་བར་བགྱིད་སླད་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བགྱི།།
པང་ན་དཔལ་གནས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་།། 　ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་གྱི།།
For you to see these same Four Noble Truths
You must strive hard to practice constantly.
Even worldly men with fortune in their laps,
Through knowledge, crossed that river, troubled states;
即此瑜伽业 　四种圣谛因
虽居舍严饰 　智遮烦恼津

༼ ༡༡༦ ༽ Stanza 116 第116偈

གང་དག་ཆོས་མངོན་བགྱིས་པ་དེ་དག་ཀྱང་།། 　གནས་ལས་བབས་པ་མ་ལགས་ལོ་ཏོག་བཞིན།།
ས་རུམ་ལས་འཐོན་མ་ལགས་དེ་དག་སྔོན།། 　ཉོན་མོངས་རག་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་བས།།
And even those who realized the truth
Did not fall from the heavens, nor emerge
Like crops of corn from earth’s dark depths, but once
Were ruled by kleshas and were ordinary men.
不从空处堕 　如谷因地造
诸先证法人 　皆凡具烦恼

༼ ༡༡༧ ༽ Stanza 117 第117偈

བསྙེངས་དང་བྲལ་ལ་མང་དུ་གསོལ་ཅི་འཚལ།། 　ཕན་པའི་གདམས་ངག་དོན་པོ་འདི་ལགས་ཏེ།།
ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུགས་དུལ་མཛོད་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་གྱིས།། 　སེམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས་པར་གསུངས།།
O Fearless One, what need to tell you more?
For here’s the counsel that will truly help:
The vital point is tame your mind, for mind’s
The root of Dharma, so the Buddha said.
何假多陈述 　除恼略呈言
事由情可伏 　圣谈心是源

༼ ༡༡༨ ༽ Stanza 118 第118偈

ཁྱོད་ལ་དེ་སྐད་གདམས་པ་གང་ལགས་དེ།། 　བས་པར་དགེ་སློང་གིས་ཀྱང་བགྱི་བ་དཀའ།།
འདི་ལ་གང་ཞིག་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་དེའི།། 　ཡོན་ཏན་བསྟེན་པས་སྐུ་ཚེ་དོན་ཡོད་མཛོད།།
It’s hard enough for monks to follow perfectly
All these instructions that I’ve given you.
Yet practice excellence, the very pith
Of one of these, and give your life its sense.
如上所陈法 　比丘难总行
随能修一事 　勿令虚夭生

༼ ༡༡༩ ༽ Stanza 119 第119偈

ཀུན་གྱི་དགེ་བ་ཀུན་ལ་ཡིད་རང་ཞིང་།། 　ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་རྣམ་གསུམ་ཡང་།།
སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་བགྱི་སླད་ཡོངས་བསྔོས་ནས།། 　དེ་ནས་དགེ་བའི་ཕུང་བོ་འདི་ཡིས་ཁྱོད།།
Rejoicing in the virtuous deeds of all,
Now dedicate your three good kinds of acts
To all that they may come to Buddhahood.
Then by this mass of virtuous deeds may you,
众善皆随喜 　妙行三自修
回向为成佛 　福聚令恒收

༼ ༡༢༠ ༽ Stanza 120 第120偈

སྐྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ལྷ་མི་ཡི།། 　འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དབང་མཛད་ནས།།
འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་སྤྱོད་པ་ཡིས།། 　འགྲོ་བ་ཉམ་ཐག་མང་པོ་རྗེས་བཟུང་སྟེ།།
In boundless lives in worlds of gods and men,
Be master of the yoga of all excellence,
And like Sublime Chenrezig, may you work
To guide the many feeble, stricken souls.
后生寿无量 　广度于天人
犹如观自在 　极难等怨亲

༼ ༡༢༡ ༽ Stanza 121 第121偈

འཁྲུངས་ནས་ན་རྒ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་རྣམས།། 　བསལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཞིང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས།། 　
འོད་དཔག་མེད་དང་འདྲ་བར་འཇིགས་རྟེན་གྱི།། 　མགོན་པོ་སྐུ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མཛོད།།
And thus may you take many rebirths and dispel all ills,
Old age, desire, and hatred in a perfect Buddhafield.
May you have infinite life, as a Protector of the World
Like Buddha Amitabha, Sublime Lord of Boundless Light.
生老病死三毒除 　佛国托生为世父
寿命时长量叵知 　同彼大觉弥陀主
生老病死除 　托生为世父
寿长量叵知 　同彼弥陀主（Bamboo改的）

༼ ༡༢༢ ༽ Stanza 122 第122偈

ཤེས་རབ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཏོང་འབྱུང་གྲགས་ཆེན་དྲི་མ་མེད།། 　ལྷ་ཡུལ་ནམ་མཁའ་དང་ནི་ས་སྟེང་རྒྱས་མཛད་ནས།།
ས་ལ་མི་དང་མཐོ་རིས་ལྷ་ནི་ན་ཆུང་མཆོག། 　བདེ་དགས་དགའ་བ་ངེས་པར་རབ་ཏུ་ཞི་མཛད་དེ།།
And springing from your wisdom, discipline, and bounty, may your fame
And stainless virtues spread throughout the gods’ realms, in the sky
And on the earth, and may you firmly quell the carefree ways
Of gods and men whose sole delight and joy is pretty girls.
开显尸罗及舍惠 　天地虚空名遍彰
大地居人及天众 　勿使妖妍女爱伤
尸罗及舍惠 　虚空名遍彰
居人及天众 　妖妍女爱伤（Bamboo改的）

༼ ༡༢༣ ༽ Stanza 123 第123偈

ཉོན་མོངས་ཉམ་ཐག་སེམས་ཅན་ཚོགས་ཀྱི་འཇིགས་སྐྱེ་དང་།། 　འཆི་བ་ཞི་མཛད་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཉིད་བསྙེན་ནས།།
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་མིང་ཙམ་ཞི་ལ་མི་བསྙེངས་པ།། 　མི་བགྲེས་ནོངས་མི་མངའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པར་མཛོད།།
And once you’ve reached the Mighty Buddha state, removing fear
And birth and death for hosts of stricken and afflicted souls,
Then let mere name be stilled, beyond the world, and reach
The never-changing level, free from fear, that knows no wrong.
烦恼勒缠有情众 　绝流生死登正觉
超度世间但有名 　由获无生离尘浊
勒缠有情众 　绝流登正觉
度世但有名 　无生离尘浊（Bamboo改的）

བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛའ་བོ་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་ལ་བསྐུར་བ་རྫོགས་སོ།།
This completes the Letter to a Friend written by the Sublime Master Nagarjuna to a friend, King Surabhibhadra.
阿阇黎•圣者龙树劝勉挚友乐行贤国王的『亲友书』选著圆满

Bamboo评论：这个藏文原文是写得很一般，每偈长短不一，也毫无文采韵律。 但被大宝一翻译，就成了妙绝天下的好文了。我怎么看着，里面的内容大部分都像是《地藏经》直接翻译过去的呢？《地藏经》是唯一不是译自印度的「经」。

所以，这个中观派和直贡噶举的开山鼻祖「龙树」根本不是印度人，从汉地跑过去的一个玩「巫蛊之术」的骗子。跟墨西哥被西班牙占领时，从地心逃过去避难的玛雅巫师「莲师」是一回事。(2026年11月09日)

相关课程/文献 Related Courses&Articles:

网页修改记录：2022年10月05日，新建藏、英、中网页；2026年10月25日，添加中文偈颂；2026年11月06日，添加剩余部分藏文； 2026年11月09日，添加剩余英文偈颂；修定部分中文偈颂错误；添加6张图片和法王口传视频。

补充说明（2026年11月07日）：

1. 2022年10月05日，新建的藏、英、中网页，配合中文只有开头-第20偈、第29偈、第55偈、第58偈。
   中文白话摘自《龙树亲友书》2009年12月20日-22日的日志（2019年前从kagyuoffice.org.tw课程开示栏目下载），只有开头-第20偈、第29偈、第55偈、第58偈。
   藏文参考2021年11月05日，从dharmaebooks.org上下载的文本，因复制黏贴无法取得完整字，所以为本人手工逐字校对输入；
   H.H.'s English translation: kagyuoffice.org(downloaded in Nov. 2020) only published stanza 1-12,17-19,29,58.
   图片上传了一张dharmaebooks.org出版藏文书的封面截图，以为是大宝所画，但其实是篡改过的赝品。
2. 2026年11月06日，将2026年01月01日根据生命电视台视频字幕打印的中文偈颂，配合琼迈文学网 下载的藏文，编辑成123偈颂。琼迈文学网的藏文有缺漏处根据dharmaebooks.org的藏文版补全；
3. 2026年11月07日、08日，修定部分中文偈颂错误；添加Kagyur Rinpoche书里的大宝所画真品图；添加小视频；。 Added the left English stanzas from the downloaded PDF of Snow Lion Publications' NAGARJUNA’S Letter to a Friend by KANGYUR RINPOCHE & www.deepdharma.org published Advice from a Spiritual Friend